Interview met Bert Peterse over geluidsoverlast van de haven

 

Geschreven door Mieke Zagt

 

Bert Peterse is geboren Nijmegenaar, econoom en adviseert publieke zaken. In 2018 verhuisde hij naar Rotterdam en sinds 2021 woont Bert in Oud-Charlois. Daar lag hij wakker van het geronk. Eerst wist hij niet waar het lage geluid vandaan kwam, maar na een poos ontdekte hij dat het geronk van een schip in de nabijgelegen Waalhaven afkomstig was.

Waar kwam dat geronk precies vandaan?

“De schepen aan de kade maken gebruik van generatoren voor hun stroomvoorziening. De generatoren maken een zwaar brommend of ronkend geluid dat ver draagt. Je kunt je er moeilijk van afsluiten omdat het geluid door de ramen heen trilt. Het is een heel vervelend geluid. Talloze keren heb ik geklaagd bij de DCMR, de milieudienst die toezicht houdt op geluidsoverlast. Ook ben ik naar het Havenbedrijf en de havenmeester gegaan.”

Na maandenlang klagen komt er schot in de zaak.

“Met een hoop druk is dat schip uiteindelijk naar een andere plek gesleept, hier verderop in de haven. Daarna ben ik in de buurt het gesprek over de geluidsoverlast aangegaan. Ik merkte dat er wisselend op gereageerd werd, omdat sommige mensen gevoeliger voor geluid zijn dan anderen. Op een gegeven moment hebben we een buurt-appgroep opgericht. We ontdekten dat niet alleen onze straat last heeft van geluid uit de haven, maar ook bewoners van de Grondherendijk, Zuidhoek en in de flats langs de Maas en de Sint-Janshaven.”

 

Lampjes in het donker

Toch vindt Bert Peterse het fijn wonen in Charlois. Hij vervolgt: “We weten dat we naast de haven leven, je hoort altijd wel wat. En dat heeft ook zijn charme. Zeker als het vroeg donker wordt met al die lampjes. Maar soms hoor je het lage geronk pas om elf uur s’ avonds als je al in je bed ligt, omdat er dan minder omgevingsgeluid is. Dan hoor je een brommende toon waar je je heel moeilijk van af kan sluiten want door de lage frequentie veroorzaakt het een bepaalde trilling, een trilling die je op het schip zelf niet voelt of hoort.”

Wat doe je dan?

Peterse vertelt dat hij zijn klachten bij verschillende instanties neerlegde, omdat het niet duidelijk was bij wie hij moest zijn.

“Eind 2023 hebben we een gesprek met DCMR, het Havenbedrijf, de havenmeester en met de gemeente Rotterdam gevoerd. Alle partijen kwamen bij elkaar om te onderzoeken wat er aan overlast is en hoe we hierin met elkaar kunnen optrekken.”

Uit deze gesprekken bleek dat DCMR verantwoordelijk is voor de afhandeling van klachten van schepen die aan de kade liggen.

“Maar,” vervolgt Peterse, “als een schip niet aan de kade ligt, maar aan de boeien, dan is niet DCMR maar de havenmeester verantwoordelijk. Hij vaart vervolgens met een bootje langs, gaat het schip op en hoort niks, omdat het geluid alleen op land te horen is.”

Peterse zucht: “Maar wij horen het geronk wel. We melden niet voor niks.”

 

Met de kont de andere kant op

“We leerden tijdens deze gesprekken dat schepen met de neus de haven uit liggen en met de generatoren op de achtersteven. Dat doen ze traditioneel zo, omdat als zich een calamiteit voordoet, het schip meteen weg kan varen. Maar zo’n schip hoeft niet altijd met de neus de haven uit te liggen. Het schip kan ook andersom liggen, zodat de generatoren verder weg van de kade zijn. Dus wij adviseren de rederijen om zo’n schip met de neus naar de wijk toe te keren en met de kont de andere kant op. Dat scheelt veel geluidsoverlast.”

 

Walstroom

“Iets verderop zit Boskalis. Daar hadden we ontzettend veel last van. Maar Boskalis heeft vorig jaar de overgang gemaakt naar walstroom. Sindsdien hebben we een stuk minder last van hun geluid.

 

Overslag

Ook de internationale scheepvaart legt aan in de Waalhaven. Die komen hier laden en lossen. De bulk wordt met hijskranen overgetakeld of als het vloeibaar is, met pompen overgepompt naar het binnenvaartschip. Maar ja, zo’n pomp draait ook op een generator. En dan hoor je weer zo’n bromtoon wanneer ze aan het pompen zijn.

In maart 2025 spraken we met Boskalis en Steinweg. Nu leggen deze bedrijven deze schepen zo ver mogelijk richting het water, verder de haven in. Dat scheelt veel geluidsoverlast. Dus ze houden wel rekening met ons.”

Hebben jullie ook last van stank of vuil?

”Wisselend. Soms stinkt de olie-overslag en dan ruik je een walm in de straat, vooral aan het eind van de Zuidhoek. Daar merk je dat het meest. Maar ook van sommige andere schepen aan de kade hebben mensen soms last.”

 

Kade en boeien

Peterse vervolgt zijn verhaal en legt het verschil uit tussen regelgeving voor schepen die aan de kade liggen en schepen die aan de boeien liggen:

“Wanneer het schip aan de kade ligt, is DCRM verantwoordelijk voor de monitoring, maar als het schip niet aan de kade ligt, maar aan de boeien, lijkt niemand verantwoordelijk voor de overlast, omdat het in open water gebeurt. Het havenbedrijf verhuurt die boeien, maar er wordt voor het laden en lossen geen milieuvergunning afgegeven, zoals de bedrijven die aan de kade gevestigd zijn wel allemaal een milieuvergunning hebben.”

Maar die schepen liggen toch in Nederlands water?

“Ja, maar de internationale scheepvaart onttrekt zich aan de regelgeving.”

 

Actieplan geluid

De verenigde buurtbewoners geven niet op.

“De gemeente is nu bezig met een actieplan over geluid. De haven wordt hier echter zijdelings benoemd, maar over overlast door de haven wordt niets gezegd. Wij willen hier natuurlijk graag over meedenken. We hebben wel enkele ideeën. Bijvoorbeeld:

Registreer de geluidsoverlast op een centraal punt bij DCMR, want DCMR registreert ook andere geluidsbronnen. En zorg dat havengeluid of scheepsgeluid een van de punten is die je kunt aanvinken, zodat er gerichter geregistreerd wordt en er sneller actie wordt ondernomen. Bovendien, neem alle meldingen serieus, want wij hadden veel meer klachten ingediend dan Havenbedrijf en DCMR genoteerd hadden!”

 

Havenburen

Oud-Charlois is een charmante plek om te wonen en de havenbedrijven die er gevestigd zijn, betrekken veel werknemers uit de buurt. Iedereen heeft er belang bij goede relaties.

“De haven is ook van ons: het zijn onze buren. Je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn, maar je wilt wel fijn samenwonen. Als dat het uitgangspunt is en je kan daarover in gesprek, dan zijn we al een heel stuk verder.

Maar het is niet zo dat de haven bepaalt hoe wij ons moeten verhouden tot de haven. Of dat we daar niks van mogen vinden.

Als de buren onaangekondigd tot diep in de nacht een feestje vieren ga je er op een gegeven moment iets van vinden. Dan spreek je hen erop aan. En stel dat het helemaal uit de hand loopt, dan bel je de politie. Maar ja, die mogelijkheid hebben wij in de haven niet.”

 

Handen uit de mouwen

Peterse besluit met een optimistische oproep: “Mijn oproep aan anderen is: zorg dat je je verdiept. Laat je niet met een kluitje het riet insturen. Accepteer niet zomaar dat het is zoals het is. Want 50 jaar geleden liepen havenarbeiders nog met zakken op de rug schepen uit te laden. Dat doen ze nu ook niet meer. Verandering kan altijd komen. Maar je moet er wel iets voor doen.”

Foto: Nick Ponsioen